Hiç kuşkusuz, çocuğun eğitimini etkileyen en büyük faktör, ailesi, yani anne, baba ve kardeşleridir. Ancak ne var ki, özellikle günümüzde kitap, radyo, televizyon ve video gibi birçok araç, çocuğun eğitimine olumlu veya olumsuz, ama asla küçümsenemeyecek boyutlarda katkıda bulunmaktadır. Eğitime yardımcı nitelik taşıyan bu tür araçların olumlu veya olumsuz etkilerini irdelemekte fayda görmekteyiz.

Çocuğun Bilişsel Gelişiminde Kitapların Önemi:

Üç yaşını bitirmiş bir çocuk, kendisine okunacak resimli hikâyelere büyük ilgi gösterir. Kendisine okunan kitaptaki hikâyeyi dikkatle dinler ve duydukları ile gördüğü resimler arasında kafasında bağlantı kurmaya çalışır. Kendisine kitap okunmasından o kadar memnundur ki, aynı hikâyeyi defalarca dinlemek isteyebilir. Bundan hiç bıkmaz. Bir süre sonra resimlere bakarak aynı hikâyeyi kendisi de anlatacak düzeye ulaşır. Ayrıca hayal dünyası da oldukça gelişmiştir. Öyle ki, anlatırken kendisinden de birtakım yan olaylar ekler.

Hayal dünyasının genişliği, zekâ ile doğru orantılıdır. Ağabeyi okula başlayacak olan bir çocuk, resimli hikâye kitabında kendi yaşlarında bir çocuk gördüğünde onun da ağabeyinin yakında okula başlayacağını rahatlıkla hayal edebilir. Çocuğunuzun hayal dünyasını asla kısıtlamamalısınız. Bazı cümleleri aynen tekrarladığını gözlemleyebilirsiniz. Çocuğunuz böylece bazı cümle kalıplarını ve deyimleri öğrenmektedir. Ancak okuduklarınızı satır satır tekrarlamasını da beklemeyin, bırakın olayı istediği gibi yorumlasın.

Bu yaşlardaki çocuk, kitaplarını bir arkadaş gibi görür. Çocuk, kendisini hikâyedeki kişilerin yerine koyar. Kahramanları kendi yakın çevresi ile özdeşleştirir. Büyük bir gayretle size gelir ve belki daha önce yirmi kez dinlediği bir kitabı yeniden okumanızı ister; sıkılmaz; usanmaz; size sorular yöneltir. Hikâye kahramanları ile sevinir ve üzülür. Böylece duygu dünyası da genişlemiş olur. Ayrıca başkalarının duygularını da anlama yolunda adımlar atar. Bu yüzden çizilen tiplerin olumlu kişilik özellikleri taşımalarına büyük özen göstermelisiniz. Okuyacağınız hikâyedeki en basit yalanı bile herhangi bir suç işlediğinde size karşı kullanmak isteyecektir. Buna asla mahal vermemelisiniz.

Çocuklarınızın gereksiz korkulara kapılmaması için okuyacağınız hikayede “gulyabani“ ya da“ öcü“ gibi gerçek dışı varlıkların asla yer almamaları gerekir. Bu tür soyut varlıkları çocuk tasavvur bile edemez ve bunun sonucunda yalnız kalmaktan korkar hale de gelebilir.

Yukarıda da değindiğimiz gibi, kitabın çocuk üzerindeki olumlu etkileri sayılamayacak kadar çoktur. Bu nedenle ona çikolata ya da şekerleme yerine kitap almanız çok daha yararlıdır. Onu sevin ve ona kitap okuyun. Kitap okumanın zamanı yoktur: Yatmadan önce ya da onu sevmek istediğinizde; yolculukta ya da doktor muayenehanesinde sıra beklerken… Önemli olan sizin de kitap okumayı sevmeniz ve bunun önemini kavrayarak ona kitap okumak için vakit ayırmanızdır.