İnsan akıllı bir varlıktır. Olaylar ve varlıklar üzerine düşünür ve gözlemlerde bulunur. O, yaşadığı çevrenin, dünyanın ve evrendeki varlıkların bir uyum ve düzen içinde olup olmadığını araştırır.

Kur’an’da, evrendeki düzen ve uyumla ilgili pek çok ayet yer alır. Bunlardan birinde, “Güneş ve Ay bir hesaba göre hareket etmektedir.” buyrulur. Bir başka ayette de “O, geceyi, gündüzü, Güneş’i ve Ay’ı yaratandır. Her biri bir yörüngede yüzmektedirler.” buyrularak Allah’ın evreni bir düzen içinde yarattığı vurgulanır.

Evrendeki düzenin bir parçasını da doğadaki denge oluşturmaktadır. Doğada canlı ve cansız tüm varlıklar belli bir düzen ve ölçüye göre yaratılmıştır. Dünya, canlılar için havası ve suyu ile mükemmel bir yaşam alanıdır. Ondaki her şey bir denge ve uyum içindedir. Örneğin; solduğumuz havayı oluşturan oksijen, azot vb. gazların oranı belli bir ölçüdedir. Hayvanların ve insanların yaşamlarını rahatça sürdürebilmeleri için gereken her şey Dünya’da vardır.

Dünya’mız; dağları, ovaları, akarsuları, denizleri ve sınırsız güzellikleriyle bize yaşam için gereken tüm imkânları sunar. Vücudumuzda da bir denge ve düzen vardır. Organlarımızın uyumlu çalışması sağlıklı bir yaşam sürdürmemizi sağlar. Örneğin, vücut sıcaklığımız 40 derece ve üzerine çıksa ciddi problemlerle karşı karşıya kalabiliriz. Çünkü insanın ortalama vücut sıcaklığı 37 derecedir.

Evrendeki her şey bir düzen ve denge içindedir. Bu denge bizim mutlu ve sağlıklı olarak yaşamamızı sağlamaktadır. Bu nedenle doğal dengeyi bozacak davranışlardan kaçınalım. Havanın, suyun, toprağın kirletilmemesi için çaba gösterelim. Çevremizin ağaçlandırılması ve yeşillendirilmesi için üzerimize düşeni yapalım. Doğadaki güzelliklere zarar verenleri uyaralım veya görevlilere haber verelim. Allah’ın doğadaki dengeyi bozabilecek davranışlardan kaçınmamızı istediği Kur’an’da şöyle belirtilmektedir: “Göğü yükseltti ve ölçüyü koydu. Ölçüde haddi aşmayın.”