Felsefe Açısından Varlık – Varlık Felsefesinin Konusu

Varlık felsefesi varlığı kendine problem alanı olarak seçmiş felsefe dalıdır. Varlık felsefesi varlıkla ilgili sorular üreten, var oluşu anlamaya çalışan felsefe disiplinidir. Aristo’ya göre varlık felsefesi ilk felsefedir. Ona göre felsefe “var olanı var olan olarak, saf olarak ele almaktır.”

Felsefe Açısından Varlık Nedir

Felsefede varlık bir bütün halinde ele alınır ve onun ilk nedeni, oluşu ve gerçekliği akılla temellen- dirilmeye çalışılır. Dolayısı ile felsefede “varlık” bir problem olarak sorgulanır. Varlık hakkında ortaya çıkmış olan felsefe disiplinleri metafizik ve ontoloji adını alır.

Birçok düşünür felsefenin “Varlık nedir?” sorusu ile başladığına inanır. Felsefenin varlığı açıklama çabası bilinen ilk filozof olan Thalesle başlar. Felsefenin babası sayılan, ilk filozof olan Thales “Her şey sudan, sıvı olandan türemiştir ve yine suya dönecektir.” der. Bu durum felsefenin varlığın kaynağını açıklama girişimi ile başladığını göstermektedir. Yine Thales’i izleyen filozoflar da felsefe öğretilerinin temeline varlık konusundaki görüşlerini koymuşlardır. İlk Çağ doğa filozofları varlık hakkında, (ana madde, Arkhe) şunları söylemişlerdir.

THALES : Thales için temel töz, yani “arkhe” sudur. Her şey sudan türemiştir ve yine suya dönecektir. Düz bir tepsi gibi olan yeryüzü su üstünde, sonsuz okyanusta yüzmektedir.

ANAKSİMANDROS: Bilinen bir nesne kesinlikle sonludur. Ama Temel töz, sonsuz ve tükenmez olmalıdır. Su gibi nicel açıdan sınırlı bir maddeden, evreni meydana getiren sonsuz varlık kütlesi doğamaz. Sonsuz sayıda evren olduğunu öne süren Anaksimandros’a göre, sonsuz miktarda maddenin mevcudiyeti gereklidir. Bu yüzden ana maddeyi, “aperion” (sınırı olmayan madde) olarak isimlendirmektedir.

PYTHAGORAS: Ona göre ilk unsur yani ilk varlık sayılardır.

HERAKLELTOS : Ona göre ilk varlık ateştir; her şey ateşten ortaya çıkmıştır.

Parmenldes’e göre “Yalnız var olan vardır; ancak var olan düşünülebilir. Var olmayan yoktur; bu nedenle de düşünülemez.” Bu var olana Parmenldes bir, bir olan der. Empedokles, Parmenides’in “varlık meydana gelmez, yok olmaz” düşüncesini dünyanın “oluş”, “yok oluş”, “değişim” görünümüyle uyumlu kılar. Empedokles doğanın dört temel ana maddeden oluştuğunu, bu ana maddelerin Parmenides’in “bir”in özelliklerini taşıdığını düşünür. Çok küçük parçalar olan, “meydana gelmemiş”, “yok olmaz”, “değişmez” bu ana maddeler toprak, su, hava, ateştir.

Felsefe açısından varlık “töz” anlamına gelir. Töz ise var olmak için kendisinden başka bir şeye ihtiyaç duymayan varlıktır. Ancak ontoloji adının kullanılması o kadar eski değildir.

Felsefe açısından varlık üçe ayrılır:

1- GERÇEK VARLIK

İnsan bilincinden bağımsız olarak, reel, ger-çek dünyada var olandır. Gerçek varlıkları duyu organlarıyla algılamak olanaklıdır.

Gerçek varlıklar;

* somuttur,
* olgusaldır,
* özellikle bilimlerin ilgi alanına girerler. Örneğin; araba, tebeşir, sandalye…

2- KAVRAMSAL VARLIK

İnsan bilincinde soyut biçimde var olan varlıklardır. Kavramsal biçimde var olan varlıklar,

* duyu organları ile algılanamazlar,
* olgusal ve deneysel değildir, örneğin; özgürlük, sayılar, değerler.

3- DİLSEL VARLIK:

İnsan iletişim Kurarken dili kullanır; doğal olarak da insanın dil üzerine kurulmuş bir dünyası vardır. Bu dünyada gerçek varlıklar ve kavramsal varlıklar aynı zamanda dilsel olarak da var kabul edilir.

Örneğin; ağaç ve denizkızı kavramlarını ele alalım. Ağaç duyu organlarımızla algılayabildiğimiz bir varlığa sahiptir ve bu özelliği ile de “gerçek var oluş”tur. Ağaç, aynı zamanda insan zihninde soyut olarak da vardır; bu özelliğiyle “kavramsal var oluş”tur. Ağaç kelimesi dilsel alanda da vardır. Bundan ötürü “dilsel var oluş”a sahiptir. Denizkızı mitolojik bir ifadedir, gerçek varlığa sahip değildir. Fakat kavramsal olarak ve dilsel olarak vardır.

Uyarı: Gerçek var oluşa sahip varlıklar hem kavramsal olarak hem de dilsel olarak vardır. Ancak kavramsal olarak var olanlar, yalnızca düşüncede ve dilde vardır.


Okunma Sayısı: 79
Sitemizde Toplam 1030 yazı bulunmaktadır.









Bunlar da ilginizi çekebilir

Bir Mesaj Bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

*