Kanuni Esasi’nin Önemli Maddeleri – Özellikleri

Kanuni Esasi’nin Maddeleri ve Yorumları:

  • Osmanlı soyunun en büyük erkek evladı saltanat ve hilafet makamının da sahibidir. (Bu madde Osmanlı meşrutiyetinin monarşik karakter taşıdığını gösterir.)
  • Devletin dini islamdır. Yasalar dini hükümlere aykırı olamaz. (Kanuni Esasi’nin bu maddesi Osmanlı anayasasının teokratik karakter taşıdığını gösterir.)
  • Yasama (kanun yapma) görevi, Mebusan ve Ayan meclislerine
  • Ayan Meclisi üyeleri, Mebusan Meclisi üyelerinin sayısının üçte birini geçmemek üzere padişah tarafından seçilir ve ömür boyu bu görevde kalabilir. Mebusan Meclisi üyeleri, her elli bin erkek nüfusa bir temsilci olmak üzere dört yıl bu göreve gelirler. (Ayan meclisi üyelerini padişahın seçmesi halkın egemenlik haklarını kullanmasına aykırıdır. Mebusan Meclisi’nin açılmasıyla halk seçme-seçilme hakkına sahip olmuş ve padişahın yanında yönetime katılmıştır. Meclisin açılmasıyla Osmanlı ülkesinde parlamenter sisteme geçilmiş böylece yönetim anlayışında köklü bir değişim sağlanmıştır.)
  • Mebuslar kendilerini seçen yerin değil bütün Osmanlı vatandaşlarının vekilidir. (Kanuni Esasi’nin bu maddesi mebusların sorumluluklarını artırmış ve azınlık mebuslarının ayrılıkçı çalışmalarını önlemeyi amaçlamıştır.)
  • Devletin, resmi dili Türkçe’dir.
  • Padişah, devletin güvenliğini bozduğu polis soruşturması sonucu belli olanları sürgün edebilecektir.
  • Padişah yürütme organının (Heyet-i Vükela) başıdır ve bu bakanlar kurulunun üyelerini atama görevden alma hakkına sahiptir. Kanun teklifini yalnız hükümet yapar.( Kanuni Esasi’nin bu maddeleri padişahın meclis üzerindeki etkinliğini artırırken Mebuslar Meclisi’nin etkinliğini azaltmış ve bu meclisi bir danışma organı haline dönüştürmüştür.)
  • Meclisi açma – kapama, yetkisi padişahındır ve hükümet meclise karşı değil, padişaha karşı sorumludur. (Kanuni Esasi bu maddesi padişahın iradesinin halk iradesinden üstün olduğunu gösterir.)
  • Anayasada kişi, öğretim, öğrenim, inanç ve basın özgürlüğü, konut dokunulmazlığı, dilekçe hakkı, vergi ve yasal eşitlik kavramları da yer almıştır.(Bu maddelerle kişisel hak ve özgürlükler anayasal güvence altına alınmıştır.)

BİLGİ NOTU: I. Meşrutiyet döneminde açılan Mebusan Meclisi’nde azınlıklara da temsil hakkı verilmiştir. Böylece,

  • Osmanlıcılık düşüncesi uygulanmıştır.
  • Avrupalı devletlerin içişlerimize karışmaları önlenmek istenmiştir.
  • Osmanlı toplumu ulusçuluk akımının etkisinden korunmaya çalışılmıştır.

II.Abdülhamit meclisin etnik yapısının çalışmaları zorlaştırdığını görünce 93 Harbi’ni bahane ederek 14 Şubat 1878’de meclisi tatil etmiştir. Böylece meşruti idare kesintiye uğramıştır.

II.Abdülhamit 1908 yılına kadar ülkeyi sıkı ve otoriter bir yönetimle idare etmiştir. Bu dönemde anayasal özgürlükler askıya alınmıştır.

II.Abdülhamit döneminde kültürel alanda önemli çalışmalar yapılmış; matbaalar çoğalmış ve kitap basımı artmıştır. Tarım ve sanayi alanlarında önemli gelişmeler yaşanmıştır. Ülkenin imarına ve yol yapımına önem verilmiştir. Bağdat ve Hicaz demiryolları da bu dönemde hizmete açılmıştır. Ziraat ve Veteriner mektepleri açılarak eğitim alanında atılımlar yapılmıştır.


Okunma Sayısı: 571
Sitemizde Toplam 1026 yazı bulunmaktadır.









Bunlar da ilginizi çekebilir

Bir Mesaj Bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

*