Naturalizm Akımı – Özellikleri ve Temsilcileri

Natüralizm XIX. yüzyılın ikinci yarısında Fransa’da ortaya çıkan ve edebiyata gözlemle birlikte bilimsel deney uygulamasını da getiren bir akımdır. Realizmin uzantısı olan bu akımın oluşmasında bu yüzyılda çeşitli buluşların ve kimya, fizik, fizyoloji, biyoloji alanlarındaki gelişmelerin etkisi olmuştur. Akımı en çok etkileyen bilim adamları Hippoyte Taine, Claude Bernard özellikle de evrim kuramıyla Darwin, kalıtım kuramıyla Mendel olmuştur. Akımın öncüsü Emile Zola‘dır. Bu Fransız romancısı yukarıda sözü edilen bilimsel gelişmelerle birlikte, deneysel bilimlerdeki determinizm (gerekircilik) felsefesini edebiyatta uygulayama çalışmıştır.

Determinizme göre, doğa olaylarında aynı koşullar altında aynı nedenler, aynı sonuçları doğurur. Natüralistler de toplumsal ve ruhsal olaylarda aynı yasanın geçerli olduğunu, insanın huy ve davranışlarını anlatabilmek için, soyunu sopunu ve içinde yetiştiği çevreyi incelemek gerektiğini, sanat adamının bilim adamı gibi davranmasını savunmuşlardır. Natüralizmin temel çelişkisi, insana bakış açısında düğümlenir. Çünkü natüralistler için insan, çevrenin biçimlendirdiği bir varlıktır; çevreden gelen etkiler altındadır. Ne var ki çevre üzerinde değiştirici, kendi yazgısını biçimlendirici bir güç taşımaz. ‘Toplumsal nedensellik”i gerektiği ölçüde önemsemez; “biyolojik nedensellik”e ağırlık verir.

Doğalcı gerçekçilik, toplumsal nedenselliği yeterince değerlendirmediği için, “yaşanan”ın nesnel bir yansıtımıyla yetinmiştir. Siyasal ya da insansal sonuçlar çıkarma, bu çıkarımlar üzerinde kimi yorumlara yönelme, Doğalcı gerçekçiliğin özünde yoktur. Yaşanılan gerçekler yansıtılıyor, yansıtılan gerçeklerin içinden geleceğe bakılmıyordu. Bu çerçeve içinde natüralizmin özelliklerini şöyle özetleyebiliriz:

Naturalizmin Başlıca Özellikleri

  • Natüralizm tarafsız gözleme ve ön yargısız bilimsel deneye dayanır.
  • Natüralizm biyoloji, fizyoloji gibi bilimlerin verimlerinden ve nesnel yöntemlerinden yararlanır.
  • Natüralizm insanın duygu, düşünce, tutku ve davranışlarının yetiştiği çevreyle koşullandığını ve yaradılışının kalıtımla (soyaçekimle) belirlendiğini kabul eder. Bu açıdan determinizme bağlanır.
  • Yaşanılan, bütün gerçekliğiyle, çıplaklığıyla ele alınır; çözümlemelere yer verilmez.
  • Anlatım özenli olandan çok doğaldan yanadır.
  • Çevre ve insan tasvirlerine geniş yer verilir. Natüralist edebiyatta hikâye, roman, tiyatro türleri gelişmiştir.

Naturalizmin Başlıca Temsilcileri

– Emile Zola (1840-1902): Meyhan, Germinal, Toprak, Nana
– Guy de Maupassant: Natüralizm akımını geliştirip onu estetik açıdan zenginleştirmiştir.

Öyküleri: Tombalak, Ay Işığı
Romanları: Bir Hayat, Piere ve Jean

– Alphonse Daudet: Pazartesi Hikâyeleri, Değirmenimden Mektuplar
– Henrik İbsen: Norveçli oyun yazarıdır. “Hortlaklar”

Türk edebiyatında natüralizme yönelen yazarlar, “Müşahedaf’ıyla Ahmet Mithat, “Karabibik”le Nabizade Nâzım, “Ben Deli miyim”le Hüseyin Rahmi ve “Zaniyeler” ile Selâhattin Enis’tir.

Not: Natüralizm gerçekleri çarpıtmadan yansıtması yönüyle gerçekliğin bir uzantısıdır. Ancak toplum çözümlemesiyle gerçekleri gösterme, tipleştirme yoluyla karakterlerin ve çevrenin temel niteliklerini belirtme yolunu seçmediği için de gerçekçilikten ayrılmıştır.


Okunma Sayısı: 4026
Sitemizde Toplam 1026 yazı bulunmaktadır.









Bunlar da ilginizi çekebilir

Bu Makale İçin Yapılan Yorumlar
  1. albatrosmmx
  2. selin
  3. yağmur
    • yağmur

Bir Mesaj Bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

*

online casino siteleri bahis siteleri canl? bahis siteleri