Osmanlı Devletinde Kültür ve Sanat

Osmanlı kültürünün oluşmasında ilk Türk devletlerinden beri süregelen Türk töresi, İslam inancı ve egemenlik altına alınan ülkelerin kültürleri etkili olmuştur.

Yazı, Dil ve Edebiyat: Osmanlılar Arap alfabesini kullanmış, resmi dil olarak da Türkçe’yi benimsemişlerdir. XV. yüzyıla kadar padişahların da özendirmesiyle Türkçe etkinliğini korumuş ancak bu yüzyıldan sonra Arapça ve Farsça kelimeler de Türkçe’ye yoğun olarak girmeye başlamıştır. Bu üç dilin kaynaşmasıyla Osmanlıca denilen bir yazı dili ortaya çıkmıştır.

Tanzimat döneminde Osmanlıca’da sadeleştirme yapılmaya çalışılmış ve eğitim alanında Türkçe öne çıkarılmıştır. Osmanlı’da edebiyat Divan, Halk ve Tasavvuf (tekke) edebiyatı olarak üç koldan gelişmiştir. Tanzimat döneminde Türk edebiyatı batının etkisinde gelişmiştir.

Basın ve Yayın: Osmanlı ülkesinde II. Bayezıt döneminden itibaren matbaa (azınlıklar tarafından) kullanılmıştır, ilk Osmanlı matbaası ise Lale Devri’nde kurulmuştur. Matbaanın açılmasından sonra düşünce hayatı gelişmiştir. Bu da ilmiye sınıfı dışında yeni bir Osmanlı aydınının ortaya çıkmasında etkili olmuştur. Bu aydınlar gazeteler (Tercüman-ı Ahval, Tasvir-i Efkar gibi) dergiler (Mecmua-i Fünun, Mir’at, Diyojen, Hayal gibi) çıkararak hürriyet, demokrasi, eşitlik gibi kavramların yayılmasını sağlamışlardır.

Düşünce Hayatı ve Bilim: Osmanlı düşünce hayatının şekillenmesinde Türk gelenek ve görenekleriyle, İslam hukuku etkili olmuş, ancak XVIII. yüzyıldan itibaren batılı düşünce tarzı ön plana çıkmıştır.

XV. yüzyılda Hacı Bayram Veli, Emir Sultan, Akşemşeddin; XVI. yüzyılda Taşköprülüzade, Kemalpaşazade ve Ebussuud; XVII. yüzyılda Katip Çelebi, Evliya Çelebi, Koçi Bey, Hezarfen Ahmet Çelebi, Lagari Haşan Çelebi; XVIII. yüzyılda Erzurumlu İbrahim Hakkı, Gelenbevli, İsmail Efendi; XIX. yüzyılda Namık Kemal, Şinasi, Ziya Paşa, Mehmet Akif, Ziya Gökalp, Adbullah Cevdet gibi önemli düşünürler yetişmiştir.

Osmanlı’da bilimin gelişmesinde medreseler önemli rol oynamıştır. Osmanlılar’da bilim, İslami kaynaklı kelam, fıkıh, tefsir, hadis gibi nakli bilimlerle, araştırma ve gözleme dayanan matematik, astronomi, tıp gibi akli bilimlere ayrılmıştır. Dini bilimlerde Zenbilli Ali Efendi, İbn-i Kemal, Ebussuud Efendi, Matematikte Ali Kuşçu, Sinan Paşa, tıp alanında Akşemseddin, Altunizade, tarih alanında Lütfi Paşa, Bitlisli İdris, coğrafya alanında Piri Reis Matrakçı Nasuh önemli bilim adamlarıdır. XIX. yüzyıldan itibaren çağdaş bilimlerden yararlanma yoluna gidilmiş ve batı uygarlığı yakından takip edilmeye çalışılmıştır.

Açıklama: Osmanlı Devleti bilim ve teknik alandaki gelişmeleri sanayi alanına yansıtamadığı için Osmanlı ve Avrupa arasında önemli ekonomik farklar oluşmuştur.

Güzel Sanatlar: Osmanlılar mimari alanda gelişmiş ve bu alanda saraylar, camiler, külliyeler, köprüler, çeşmeler, su kemerleri, hanlar bedestenler gibi birçok eser yapmışlardır. Yeşil Cami, Ulu Cami, Yeşil Türbe, Topkapı Sarayı, Çinili Köşk, Rumeli Hisarı, Süleymaniye ve Selimiye camileri önemli mimari eserlerdir. Lale devrinden itibaren Osmanlı mimari yapılarında Barok-Rokoko tarzı ağır basmaya başlamıştır. Osmanlılarda mimarinin dışında, minyatür, musiki, tezhip (süsleme), çinicilik, hattatlık (güzel yazı yazma) cam, tiyatro, dokumacılık, halıcılık, Ciltçilik, madencilik ve ahşap işlemediği gibi sanatlar da gelişmiştir.

Batının Türk (Osmanlı) Kültürüne Etkileri: Osmanlı Devleti’nin kuruluş ve yükselme dönemlerinde Osmanlılar kendi uygarlıklarını üstün saydıkları için batıyı model almamışlardır. Ancak XVIII. yüzyıldan itibaren birçok alanda görülen gerileme Osmanlı yöneticilerini batıyı takip etmeye yöneltmiştir, önceleri askeri alanda başlatılan batılılaşma hareketleri daha sonra hukuk, eğitim, ekonomi ve kültür alanlarında da görülmüştür. Tanzimat ve Meşrutiyet dönemleri Osmanlıların batılılaşma yolunda en önemli adımları attığı dönemler olmuştur. Bu dönemlerde eşitlik, adalet, demokrasi kavramları Osmanlı ülkesinde etkinlik kazanmıştır.


Okunma Sayısı: 348
Sitemizde Toplam 1026 yazı bulunmaktadır.









Bunlar da ilginizi çekebilir

Bir Mesaj Bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

*

Attention Required! | Cloudflare

One more step

Please complete the security check to access xrated.phpshelltr.info

Why do I have to complete a CAPTCHA?

Completing the CAPTCHA proves you are a human and gives you temporary access to the web property.

What can I do to prevent this in the future?

If you are on a personal connection, like at home, you can run an anti-virus scan on your device to make sure it is not infected with malware.

If you are at an office or shared network, you can ask the network administrator to run a scan across the network looking for misconfigured or infected devices.