Kapitülasyonlar Ne zaman Verildi:

Bir ülkede yabancılara tanınan hukukî ve ticari ayrıcalıklara Kapitülasyonlar denir.

Orhan Bey, Cenevizlilerle yaptığı ticari anlaşması, ile dokuma sanayinin başlıca hammaddesi olan “Şap”ın Manisa’daki tekelini uzun bir süre Cenevizlilere verdi.

Fatih Cenevizlilere Osmanlı ülkesinde ticaret yapma ayrıcalığını tanıdı.

(1479) da yapılan bir anlaşma ile Venedikliler de Osmanlı Topraklarında serbestçe ticaret yapabilme hakkını aldılar.

– Kanuni, Fransa Kralı I. Fransuva’nın isteği üzerine, ekonomik, hukuki ve sosyal alanda ilk ayrıcalıkları Fransa’ya (1535) verdi. 1740’da sürekli hale getirildi.

– XIX. yüzyılda kapitülasyonlarla ilgili yeni bir anlaşma imzalandı.

Bu anlaşma (1838) de İngiltere ile imzalanan Balta Limanı Antlaşması’dır. Bu antlaşma’nın amacı; Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa ile giderek güçlenen Rusya’ya karşı İngiltere’nin desteğini sağlamaktı. Balta Limanı Antlaşması ile: İhracat vergisi %12 ye çıkarıldı. İthalat vergisi % 5 olarak belirlendi. Yerli tüccarlar iç gümrük vergisi ödemeye devam edecek, aynı durum yabancı tüccarlar için geçerli olmayacaktır.

– (1838) Balta Limanı Anlaşması, Osmanlı Devleti’ni Avrupa devletlerinin açık pazarı durumuna getirdi.

Dış Borçlar:

– İlk dış borçlanma 1854’te Kırım Savaşı sırasında yapıldı (İngiltere’den).

20 Aralık 1881’de Muharrem Kararnamesi ilan edildi. Borçlar yeniden düzenlenerek, önemli bir indirim sağlandı.

Buna göre;

Osmanlı borçlarına Duyun-u Umumiye, kurulan komisyona “Duyun-u Umumiye İdaresi” dendi. Merkezi İstanbul olan bu komisyonun 7 üyesi vardı.