1) IRMAK ADASI: Eğimin azaldığı yerlerde akarsuların taşıdığı materyalleri biriktirerek oluşturduğu kum yığınlarına ırmak adası adı verilir. Irmak adaları kimi yerlerde pirinç tarımında kullanılırlar.

2) BİRİKİNTİ KONİSİ VE YELPAZESİ: Yüksek bir alandan kaynağını alan akarsu ovalara ulaştığında hızı azalır. Hızı azalan akarsu taşıdığı materyalleri eğimin bittiği yerde biriktirir. Bunun sonucunda oluşan yer şekline birikinti konisi denir. Eğer koniler çok geniş bir alana yayılmışsa bunlar birikinti yelpazesi olarak adlandırılır. Ülkemizde İç ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde köyler genellikle verimli tarım toprakları içeren birikinti konilerinin üzerinde kurulmuştur.

3) DAĞ ETEĞİ OVASI: Dağlık arazilerin yanı başında yer alan ovalarda, kenarlardan gelen akarsuların oluşturduğu birikinti yelpazeleri zamanla birleşir. Bu birleşmelerin sonucunda ortaya çıkan ovaya dağ eteği ovası denir.

4) DAĞ İÇİ OVASI: Dağlık arazilerle çevrili ovalarda birikinti konilerinin birleşmesi ile oluşan ve akarsu boyunca uzanan ovalardır, özellikle Doğu Anadolu Bölgesinde Fırat ırmağının geçtiği bölgeler dağ içi ovalandır.

5) TABAN SEVİYESİ OVALARI: Kara içine doğru sokulan körfezin akarsuların getirdiği materyallerle dolması sonucunda deniz seviyesinde bir düzlük ortaya çıkar. Bu düzlük kara üzerinde yer aldığı için taban seviyesi ovası olarak adlandırılır.

6) DELTA OVASI: Akarsuların taşıdıkları materyalleri deniz kıyısında biriktirmesi ile oluşan kıyı ovalarına delta adı verilir. Genellikle denize doğru bir üçgen şeklinde olan bu ovaların oluşması için bazı faktörler gereklidir. Bunlar;

– Kıta sahanlığının geniş olması
– Dalga ve gel-git etkisinin az olması
– Akarsuyun bol alüvyon taşımasıdır.

Özellikle iç denizlere dökülen akarsuların belirgin deltaları oluşur. Fakat okyanus kıyılarında bu duruma rastlanmaz. Çünkü buralarda dalga ve akıntı etkisinin yanı sıra gel-git olayı da fazladır. Deltalar oldukça verimli alanlar olduğundan tarımsal üretimde büyük önem taşırlar. Türkiye’de en tipik örnekleri Çarşamba ve Bafra deltalarıdır. Bunların dışında Çukurova, Silifke, Gediz, Küçük ve Büyük Menderes deltaları da oldukça önemlidir.

Deltaların Gelişimi: Delta ovaları zamanla büyük gelişme gösterirler, özellikle taşınan alüvyon miktarının fazla, dalga ve gelgit etkisinin az olduğu yerlerde deltalar kısa zamanda büyük tarım arazilerine dönüşür.

Bilgi Notu: Akarsular taşıdıkları materyalleri denize ulaştıkları yerlerde biriktirerek delta ovalarını oluştururlar.