Celali (Anadolu) İsyanlarının Nedenleri

  • Devlet ve eyalet yönetimlerinin bozulması,
  • Ekonomik durumun kötüleşmesi,
  • Verginin ağırlaşması sonucu köylünün tarım yapmayı bırakması,
  • Eyaletlerde görevli idarecilerin keyfi davranışları,
  • Tımarlı Sipahilerin ihmal edilmesi,
  • Kadıların haksız kararları ve rüşvetin yaygınlaşması,
  • İltizam sisteminin yaygınlaşmasıyla daha önce sipahilerin elindeki dirliklerin hazineye geçmeye başlaması,
  • İran ve Avusturya Savaşlarının uzun sürmesi,
  • Beylerbeyi, Sancakbeyi ve Tımarlı Sipahilerin savaşta bulunmalarından kaynaklanan otorite boşluğunun isyancılar tarafından değerlendirilmesi.

Celali (Anadolu) İsyanlarının Özellikleri

  • Celali isyanları ilk olarak Sultan Selim zamanında başlamıştır.
  • Toplumun sosyo – ekonomik dengelerinin bozulmasının ayaklanmaların çıkmasında etkisi vardır.
  • Devlet, ayaklanmaların nedenlerini ortadan kaldırmak yerine isyancıları öldürmüş ve sert önlemler almıştır.

Celali (Anadolu) İsyanlarının Sonuçları

  • Anadolu’da huzur ve güvenlik bozuldu.
  • Tımar sisteminin bozulması ve köylünün toprağını terk etmesi ile tarımsal üretim azaldı.
  • Tımarlı sipahilerin düzenli ordu özelliğini kaybetmesiyle ordudaki ve toplum üzerindeki etkileri giderek azaldı.
  • Üretimin durması ve vergilerin düzenli olarak toplanamaması devletin gelirlerini azalttı.
  • Halkın bir kısmının toprağını terk ederek şehirlere göç etmesi şehirlerde nüfusun ve işsizliğin artmasına neden oldu.
  • Celali İsyanları Osmanlı Devleti’nin dış politikasını da olumsuz etkiledi. Avusturya ve İran ile yapılan savaşlarda tavizler verilmesine neden olmuştur.

Celali İsyanları‘nın, dini ve mezhepsel bir yönü bulunmamaktadır. İsyancılar devlet düzenini değiştirmeyi amaçlamamışlardır. Daha çok adaletsiz uygulamalara karşı gelmişlerdir.