Etiket: hava

Bulutlar Yumuşak mı, Sert mi – Bulutların Maddesel Özelliği

Bulutlar Nasıl Oluşur – Kısaca:

Bulutlar; göl, nehir, deniz, okyanus ve topraktan buharlaşan suyla oluşur. Sıcak hava ve güneş buharlaşmayı sağlar. Su buharıyla yüklü olan sıcak hava yükselir. Yükseldikçe de genleşir, soğur ve pamuk gibi bir hale gelir. Böylece bulutlar oluşur. Aslında bulutlar sise benzer. Sisli havalarda yüzümüze çarpan minik su damlacıkları yüksek yerlerde bulut olur. escort bayan

{ Add a Comment }

Rüzgar Nasıl oluşur – Kısaca Bilgi

Yüksek basınç merkezinden alçak basınç merkezine doğru gerçekleşen yatay hava hareketine rüzgâr denir. Yüksek basıncın olduğu alanlarda alçalıcı hava hareketi vardır. Alçalan hava yayılma eğilimine girer. Alçalıcı hava hareketinin görüldüğü yüksek basınç merkezlerine antisiklon adı verilir. Alçak basınç merkezlerinde ise hava kütleleri yükselme eğilimindedir. Belirli bir seviyeye kadar yükselen hava çevreye doğru yayılır. Yükselici hava hareketlerinin görüldüğü alçak basınç merkezleri siklon olarak adlandırılmaktadır. Farklı basınç özellikleri gösteren alanlar birbirlerine hava transferi yaparak sürekli olarak atmosferdeki hava akımını dengelemeye çalışırlar. Diğer taraftan soğuk hava ile sıcak hava arasındaki yoğunluk farkı rüzgâr oluşumu için önemli bir etkendir. Soğuk havanın moleküler yapısı daha sıkışık, sıcak havanın ise daha gevşektir. Moleküller arasındaki bu farklılık karşılıklı olarak dengelenmeye çalışılır. Bu sayede rüzgâr dediğimiz hareketlilik ortaya çıkar.

Not: Dünyanın dönüşüne bağlı olarak siklonlar burgaç hareketi yaparlar. Rüzgar hızının çok yüksek olması durumunda hortum denilen oluşumlar ortaya çıkar. Hortumlar yüzeydeki her şeyi büyük bir enerji ile gökyüzüne doğru çekerler.

{ 1 Comment }

Termik ve Dinamik Basınç Merkezleri Nasıl oluşur

Termik Basınç: Sıcaklık nedeniyle ortaya çıkan değişimler termik değişimlerdir. Odamızı gözümüzde canlandıralım. Soba, sıcaklığı arttırdığından üzerinde yükselen bir hava hareketi vardır. Hava yükseldiğine göre burada alçak basınç, sıcaklığa bağlı olarak yükseldiği için termik alçak basınç vardır. Yükselen hava tavana çarparak yön değiştirir ve bir müddet sonra soğur. Soğuyan havanın yoğunluğu arttığından duvar tarafında aşağıya doğru inmeye başlar. Alçalan havanın yer üzerindeki baskısı arttığından burada yüksek basınç vardır. Basıncı oluşturan etken sıcaklık azalması olduğundan buradaki basınç sisteminin adı termik yüksek basınç olacaktır.

Dünyanın özellikleri düşünüldüğünde Ekvatorda yıl içinde güneş ışınları sürekli dik açılarla geldiği için sıcaklık yüksektir. Yüksek sıcaklık burada ‘Termik Alçak Basınç” oluşmasını sağlar. Kutuplarda ise güneş ışınlarının geliş açısına bağlı olarak sıcaklık yıl boyunca düşüktür. Burada da Termik Yüksek Basınç Alanı” oluşur.

Dinamik Basınç: Dünyanın dönüşü nedeniyle hava kütleleri sapmaya uğrar. Ekvatorda ısınıp yükselen hava 30° enlemlerinde savrularak alçalmaya başlar ve buralarda “Dinamik Yüksek Basınç” merkezleri oluşur. Diğer taraftan kutuplardan gelen soğuk hava ise 60° enlemlerinde dönencelerden gelen hava ile çarpışarak bu hava kütlesinin yükselmesine neden olur. Böylece burada “Dinamik Alçak Basınç” sistemleri ortaya çıkar.

Açıklama: Basınç sistemlerinin konumu iklim özelliklerini de doğrudan etkiler. Yükselici hava hareketlerinin görüldüğü alanlarda, yükselen hava soğuyarak yoğunlaşır.Yoğunlaşan hava yağış olarak yeryüzüne geri döner. Diğer taraftan alçalıcı hava hareketlerinin bulunduğu yüksek basınç merkezlerinde alçalan hava nem tutma kapasitesini arttırır ve yağış bırakmaz.

{ Add a Comment }

Basıncın Dağılışını Etkileyen Faktörler

Yerçekimi kuvveti sayesinde gazlar yeryüzü üzerinde bir ağırlık oluştururlar. Bu etkiye “Atmosfer Basıncı” adı verilmektedir. Basınç ölçü birimi “milibar”, basınç ölçen araç ise barometredir.

Toriçelli Deneyi: Toriçelli (İtalyan bilim adamı) havanın da bir ağırlığı olduğunu ve bunun ölçülebileceğini düşünmüştür. Toriçelli bir metre boyunda cam bir tüpün içine civa koyarak, bunu civa dolu başka bir kaba ters biçimde yerleştirmiş, civa sütununun 760 mm Boşluk seviyesinde kaldığını görmüştür. Toriçelli bu seviyeyi normal basınç kabul etmiştir. Ancak günümüzde basınç; basınç merkezlerinin birbirine göre konumuna bakılarak değerlendirildiği için bu basınç değeri standart basınç olarak kabul edilmektedir. Standart basınç 1013 milibardır.

a) Yerçekimi: Yerçekimi bütün cisimleri etkileyen bir kuvvettir. Dünyanın şekline bağlı olarak yerçekimi Ekvatorda az, kutuplarda fazladır. Yerçekimine bağlı basınç artışı fazla olmasa da basınç üzerinde etkili bir faktördür. Ancak basıncın Dünya üzerindeki dağılımı yerçekimine paralellik göstermez. Çünkü basınç üzerinde başka pek çok faktör etkilidir.

b) Sıcaklık (Termik Etken): Isınma veya soğuma ile oluşan basınç etkisine termik basınç adı verilir. Isınan ve soğuyan maddelerin hacmi ve yoğunluğu değişime uğrar. Isınan maddelerde hacim artar, yoğunluk azalır. Yoğunluğu azalan maddelerin yer üzerinde uyguladıkları kuvvet de azalır. Sıcaklığın arttığı yerlerde yoğunluğun azalmasına bağlı olarak alçak basınç merkezleri oluşur. Diğer taraftan soğuyan maddenin yoğunlaşmasıyla yarattığı etki artar. Soğuyan havanın oluşturduğu basınç ise yüksek basınçtır.

Açıklama: Soğuyan hava yığılarak basıncın artmasına neden olur. Yükselen hava ise yerdeki baskıyı azaltacağından basınç düşer. Termik basınç sistemleri Ekvator ve kutuplarda etkili olur

c) Yükselti: Atmosferdeki gazların % 75′ i en alt tabaka olan Troposferde yer almaktadır. Troposferin alt kesimlerinde yerçekimi fazla olduğundan su buharı ve oksijen gibi ağır gazlar burada yer alır. Buna bağlı olarak atmosferde yükseldikçe basınç değerleri düşer. Troposferde her 10 metrede hava basıncı ortalama 1 milibar azalır. Basınç yükseldikçe azaldığından, dağlık alanlarda basınç oldukça düşüktür.

Açıklama 1: Atmosferde aşağı kesimlerde basınç ölçülürse molekül miktarı fazla olduğundan basınç miktarı da yüksek olacaktır. Biraz yükseldiğimizde basınç bir miktar azalacak, ancak çok yüksek bir seviyeye çıkıldığında basınç tümüyle ortadan kalkacaktır. Basınçtaki azalma alt katmanlarda hızlıdır. Ancak yükseldikçe basınç değişimi azalır.

Açıklama 2: İnsan yaşamı için belirgin bir yükselti sınırı vardır. Bu sınırın üzerine özel cihazlar olmaksızın çıkılamaz. Bu seviye yaklaşık 5600 metre civarındadır. Dağcılar çok yüksek zirvelere oksijen tüpleri ile çıkarlar. Bunda hem oksijen azlığı hem de basınç düşüklüğü etkili olmaktadır.

d) Dinamik Etkenler (Dünyanın Dönüşü): Dünya kendi ekseni çevresinde büyük bir hızda dönmektedir. Dünyanın dönüşü sırasında hava ve su kütleleri büyük bir enerji ile savrulmaktadırlar. Bunun sonucunda hava kütleleri bazı enlemlerde yığılarak sıkışırken, bazı yerlerde yükselerek genişler. Ekvatordan kutuplara doğru esen Ters (üst) Alizeler koriyolis etkisiyle alçalarak 30° enlemlerine doğru yığılırlar. Burada Dinamik yüksek basınç kuşağı oluşur. Diğer taraftan Kutup ve Batı rüzgârları 60° enlemlerinde karşılaşarak yükselir. Bu alanda ise Dinamik Alçak basınç kuşağı ortaya çıkar.

{ Add a Comment }

İklim ve Hava Durumu Arasındaki Farklar

Her akşam haberlerde ülkemizin farklı yerlerindeki sıcaklık ve yağış durumu verilmektedir. Bunlar dar bir alanda görülen hava durumu özellikleridir. Hava durumu bir kaç gün içinde büyük değişiklikler gösterebilmektedir, örneğin “Ankara’da bugün sıcaklık 23° C öğleden sonra hafif parçalı bulutlu” ifadesi hava durumunu açıklamaktadır. İklim ise tümüyle farklı bir kavramdır. Hava durumlarının çok uzun yıllar boyunca incelenmesi sonucunda bir bölgeye ait atmosferik özelliklerin tümünün birden açıklanmasına iklim denir, örneğin “Akdeniz iklimi ılımandır.” ifadesinden o anki sıcaklığa veya yağışa dair bir sonuç çıkarılamaz. Ancak; Akdeniz ikliminde yazların sıcak ve kurak, kışların ise ılık ve yağışlı olduğunu anlarız.

Klimatoloji ile meteoroloji birbirlerinden farklı iki bilim dalıdır. Meteoroloji atmosfer gözlemleri yaparak bunların o anlık sonuçlarını, incelerken, bir coğrafya dalı olan klimatoloji atmosfer olaylarının insan yaşamı üzerindeki etkilerini bir bütün olarak ele alır.

Not: Ekvatoral ve kutup kuşaklarında hava durumu iklimi yansıtırken, orta kuşakta hava durumu iklimi yansıtmaz.

{ Add a Comment }

Klimatoloji ve Meteoroloji Arasındaki Farklar

Klimatoloji hava olaylarını yakından tanımak amacı ile meteorolojiden geniş ölçüde yararlanır. Çünkü meteoroloji hava olaylarını bütün ayrıntıları ile inceler, olayların dayandığı fizik yasalarını bulmaya çalışır ve vardığı sonuçları sayılar, formüller hâlinde verir. Klimatoloji bu sayı hâlindeki sonuçlardan yararlanarak onların coğrafi çevre üzerindeki etkinliklerini, yaşam etkinlikleri ile ilgisini araştırarak açıklamalar yapar. Buna göre klimatoloji ve meteoroloji birbirlerine çok yakın olmakla beraber biri diğerini tamamlayan iki ayrı bilimdir. Klimatoloji coğrafyanın, meteoroloji jeofiziğin birer bölümüdür. Bu iki bilim arasındaki fark ve benzerlikleri ana hatlarıyla şöyle belirlemek mümkündür:

Klimatoloji atmosfer olaylarını yaşamla ve diğer doğa olaylarıyla ilgisini belirtmek amacıyla ele alan bir doğa bilimidir. Bu amaçla meteorolojinin sayılarından ve başka gözlemlerinden yararlanır, ancak hava olaylarının fiziksel ayrıntılarından çok genel karakteriyle ilgilenir. Meteoroloji ise atmosfer olaylarını fizik bilimi yönünden ve o olayda etkin olan termo ve hidrodinamik yasaları bulmak, bunları birtakım matematik formüllere bağlamak amacıyla inceler. Bu yasalara dayanarak gelecek hava olaylarını tahmin onun önemli amaçlarından biridir. Bu konuda örnek verelim:

a- Meteorolojiyi doğrudan doğruya bir ıslak termometrenin gösterdiği dereceler, klimatolojiyi ise o gün havanın boğucu sıcak ya da soğuk olması ve bunun yaşam üzerindeki etkisi ilgilendirir. Islak termometre derecesi onun için yalnızca bu etkiyi açıklamada araçtır.

b- Amacı hava olayları ile yaşam arasındaki ilgiyi bulmak olan klimatoloji daha çok atmosferi inceler. Hâlbuki meteoroloji, etkisinden kurtulmak için yüksek atmosfer katlarını incelemeyi yeğler.

c- Klimatoloji hava olaylarının genel karakterlerini incelediği için, daha çok uzun zaman süreleri ve ortalamalarla ilgilenir. Meteoroloji ise olayları görüldükleri an ya da kısa bir süre için ele alır. Geçmiş olaylardan daha çok, o anda incelenmekte olan bir olayı açıklamak için yararlanır. Bu nedenle klimatoloji uzun dönemlere ait ortalama değerler, meteorolojide ise kısa süreli olayları belirten sinoptik harita ve gözlemler kullanılır. Klimatoloji ortalama değerleri meteorolojiden almakla beraber onları coğrafi amaçlara uygun şekilde işleyerek kullanır.

{ Add a Comment }


escort mersin
| mersin escort |
mersin escort bayan
| mersin bayan escort |
mersin escort
|
erotik film izle
| mersin escort

escort mersin
| mersin escort |
mersin escort bayan
| mersin bayan escort |
mersin escort
|
erotik film izle
| mersin escort