Etiket: osmanlı

2.Mahmut Döneminde Ekonomik Alandaki Islahatlar

II.Mahmut Döneminde Ekonomik Alanda Yapılan Islahatlar:

  • Ticaret Nezareti (Bakanlığı) kurutarak tarım ve ticaret işlerinin düzenli işlemesi amaçlandı.
  • Yerli malı kullanımı teşvik edildi. Memur ve asker elbiselerinin yerli kumaşlardan yapılması istendi, fakat istenilen sonuç alınamadı.
  • Bakırköy’de bez fabrika kurularak ihtiyaç duyulan elbiseler karşılanmaya çalışıldı.
  • Yerli tüccarların, yabancı tüccarlarla rekabet edebilmesi için gümrük vergilerinde kolaylık sağlandı.
  • Tımar uygulaması kesin, bir biçimde kaldırıldı. Memurlara maaş bağlandı.
  • Ülke ekonomisi canlandırılmaya ve kalkındırılmaya çalışıldı.
  • Ekonomik çalışmalara en büyük darbeyi 1838 Balta Limanı Ticaret Antlaşması Osmanlı Devleti, Mehmet Ali Paşa isyanına karşı uluslararası destek bulabilmek için önce İngiltere, sonra da Fransa’ya önemli ekonomik ayrıcalıklar verdi. Balta Limanı Ticaret Antlaşması‘yla İngiliz tüccarlar, Osmanlı ülkesinde çok düşük vergi ödeme karşılığında ticaret yapmaya başladılar. Yabancı tüccarlarla rekabet edemeyen birçok yerli işletme kapandı, Osmanlı pazarlarını Avrupa malları istila etti. Osmanlı Devleti’nin ekonomik alandaki bağımsızlığı sarsılmaya başladı.

{ Add a Comment }

Senedi İttifak – Maddeleri – Önemi (1808)

Senedi İttifak Kimler Arasında Oldu:

Sehedi İttifak, Rumeli ye Anadolu’da kök Salan ve neredeyse bağımsızlıklarını ilan eden Ayan ile Osmanlı Merkez Yönetimi arasında yapılan bir anlaşma niteliğindedir. Amaç, merkez ile bağlantılarını koparmış ayanı devlet denetimi altına almaktadır.

BİLGİ NOTU:

Ayan: Bir bölgenin, şehrin, kasabanın ileri gelenlerine denir. Osmanlı Devleti‘nde yönetim ile şehir halkı arasındaki ilişkiler ayanlar aracılığıyla kurulurdu.

Bu sözleşmeye göre:

  • Ayanlar devlet otoritesini tanıyacak ye yapılan ıslahatları destekleyecek.
  • Devlet ayanların varlığını kabul edecek.
  • Ayanlar bulundukları bölgede halka adil davranacaklar, devlet adına yergi ye asker toplayabilecekler.
  • İstanbul’da çıkabilecek bir Yeniçeri isyanını bastırmada hükümete yardım edeceklerdi.

Senedi İttifak’ın Önemi

Sehedi İttifak Osmanlı Devleti’nde padişahın yetkilerini kısıtlayan ilk belgedir. Osmanlı Devleti, ayanları tanıyarak onların statüsüne hukuki zemin kazandırmıştır.

Sehedi İttifak, İngilizlerin 1215 yılında kabul ettiği ye İngiliz meşrutiyetinin temelini oluşturan Magna Carta‘ya benzemektedir. Magna Carta, İngiliz Kralı ile İngiliz soyluları arasında yapılan bir sözleşmedir ve dünya üzerindeki ilk demokratikleşme hareketi olarak kabul edilir. Sehedi İttifak ise Osmanlıdaki ilk demokratikleşme hareketi olarak kabul edilir.

{ 1 Comment }

Sanayi İnkılabı Osmanlı Devletini Nasıl Etkilemiştir

Sanayi İnkılabı’nın Osmanlı Devletine Olumsuz Etkisi – viki

XVI. yüzyılın sonlarından itibaren Osmanlı Devleti, dışındaki gelişmeler, Osmanlı ülkesinde de etkisini gösterdi. Avrupa XVII. yüzyılda, daha önceki birikimi sonucunda, ticaret alanlarında büyük bir gelişme gösterdi. Bunu, XVIII. yüzyılda Sanayi İnkılabı izledi. Sanayi İnkılabı neticesinde dünyada sömürgecilik yarışı ve buna bağlı olarak üretilen malların satılacağı pazar ihtiyacı arttı. XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti bu çerçevede Sanayi İnkılabı’nın olumsuz etkilerini tam anlamıyla hissetmeye başlamıştır.

Daha önce Batılı devletlere verdiği kapitülasyonlar ile beraber, Mısır meselesinin çözülmesi noktasında 1838 yılında İngiltere ile yaptığı. Balta Limanı Ticaret Antlaşması ile Osmanlı topraklarının İngiliz tüccarlara açılması Osmanlı ekonomisi üzerinde yıkıcı sonuçlar doğurmuştur. Bu gelişmeler sonucunda Osmanlı Devletinde;

  • Avrupa’da üretilen ucuz ürünler ülkenin pazarlarına kolayca girdi.
  • Avrupa’dan gelen ucuz mallar karşısında rekabet edemeyen küçük el tezgahları ve atölyeler kapandı.
  • İşsizlik arttı.
  • Ülke gelirleri azaldı.
  • Halkın üzerindeki vergi yükü arttı,
  • Ekonomik alanda Avrupa’ya bağlılık arttı.
  • İthal malların kullanımının artması nedeniyle dış ticarette denge bozuldu.
  • Ekonomik olarak çöküş, siyasi alanda da başarısızlıklara zemin hazırlamıştır.
  • Avrupa’da ham madde ve pazar bulmanın önemli bir sorun haline gelmesi sonucunda Avrupa devletlerinin Osmanlı topraklarına göz dikmesi sonucu Osmanlı topraklarının bir kısmı sömürge haline getirilmiştir.

{ 1 Comment }

Fransız İhtilali’nin Osmanlıya Olumlu ve Olumsuz Etkileri

Fransız İhtilali’nin Osmanlı Devletine Etkileri:

Fransız İhtilali‘nin Osmanlıya Olumlu Etkisi: Demokrasi hareketlerinin başlaması, Tanzimat Fermanı’nın hazırlanması ve Meşrutiyete zemin hazırlanması bakımından olumlu etkilenmiştir.

Fransız İhtilali‘nin Osmanlıya Olumsuz Etkisi: Osmanlı Devleti’nin çok uluslu bir yapıya sahip olması sonucu azınlıkların milliyetçilik akımının etkisiyle ayaklanması ve Osmanlı Devleti’nin toprak kayıpları yaşaması Fransız İhtilali‘nden olumsuz etkilenmesidir.

{ Add a Comment }

18. Yüzyıl Islahatları Neden Başarısız Olmuştur

18.Yüzyıl Islahatlarının Başarısız Olmasının Nedenleri:

  • Islahatların sadece padişah ve bazı devlet adamları gibi kısıtlı bir çevre tarafından yürütülmesi.
  • Islahatların neden gerekli olduğunun halka yeterli derecede anlatılamaması.
  • Osmanlı’da yöneticilerin ıslahatlarla ilgilenmek yerine lakayt davranarak eğlenceye düşmesi.
  • Girilen savaşlarda zafer kazanılamadığı gibi başarısızlıklar yaşanması.
  • Islahat hareketlerinden memnun olmayan bazı çevrelerin ve özellikle Osmanlı’nın tekrar güçlenmesini istemeyen dış devletlerin halkı kışkırtması.
  • Çıkarılan Patrona Halil ve Kabakçı Mustafa isyanları ile ıslahat hareketlerinin engellenmesi.

{ Add a Comment }

18.Yüzyıl Islahatları ve Islahatçıları

18.Yüzyıl Islahatçıları Kimlerdir – 18. Yüzyılda Yapılan ıslahatlar:

18.yüzyıldan itibaren gerçekleştirilen ıslahatlarda Avrupa’daki gelişmelerin etkisi altında kalınmıştır. Avrupa’daki ilim ve teknik alanındaki gelişmeler takip edilerek Osmanlı devlet sisteminde uygulanmaya ve bu şekilde gerilemenin önüne geçilmeye çalışılmıştır.

 1.Mahmut Dönemi Islahatları

Avrupa’da meydana gelen gelişmelere ayak uydurulmaya çalışılmış, Avrupa tarzı ıslahatlarla ordu yeniden düzenlenmek istenmiştir.

  • Osmanlı hizmetine giren Fransız Kont de Bonneval askeri ıslahatlarla ilgili raporlar hazırlamıştır.
  • Humbaracı Ocağı yeniden düzenlenmiş, Üsküdar’da bir Humbaracı kışlası yaptırılmıştır.
  • Subay ihtiyacının karşılanabilmesi amacıyla Kara Mühendishanesi (Mühendishane-i Berr-i Hümayun) açılmıştır.

3. Mustafa Dönemi Islahatları

  • Macar asıllı Baron dö Tot Sürat Topçuları Ocağı’nı kurmuştur.
  • Top imalathaneleri açılmıştır.
  • Osmanlı donanmasının subay ihtiyacını karşılamak amacıyla Deniz Mühendishanesi (Mühendishane-i Bahr-i Hümayun) açılmıştır.
  • Fransızca bazı eserler Türkçeye tercüme edilmiştir.
  • İlk defa bu dönemde iç borçlanma (esham) yoluna gidilmiştir.

3. Selim Dönemi Islahatları

3.selim döneminde devletin siyasi, ekonomik, askeri, dengeleri bozulmuş durumdaydı. 3.Selim bu yüzden hükümdarlığı, döneminde planlı ve programlı olarak ıslahat hareketlerine girişti, 3.Selim bu amaçla;

  • Devletin içinde bulunduğu durum ve sorunların çözümü için raporlar (Layiha) hazırlattı.
  • Bir danışma meclisi (Meclis-i Meşveret) oluşturarak ıslahat yapma kararı aldı.
  • Avrupa’ya daimi elçiler gönderdi. Buradaki amacı Avrupa’daki gelişmeleri yakından takip etmek ve Osmanlı Devleti hakkındaki düşüncelerini öğrenmektir. Paris, Londra, Viyana ve Berlin’e elçiler göndermiştir.
  • Nizamıcedit adında bir ordu meydana getirdi. Bu ordunun giderlerini karşılamak amacıyla İradıcedit adında bir hazine oluşturdu. Ordunun eğitimi için Levent ve Selimiye kışlaları kuruldu.
  • Yabancı dil eğitimine Önem verildi.
  • Birçok kitap Türkçeye tercüme edilerek kültürel gelişim sağlandı.
  • Paranın değerini koruması için tedbirler alındı vergi düzenlemeleri yapıldı.
  • Vezirlerin sayısı ve görev süreleri yeniden belirlendi ve kadıların görev yerlerine gitmeleri sağlandı.
  • Mühendishaneiberrihümayun (Kara Mühendis Okulu) adında yeni bir askeri okul açıldı.
  • Avrupa’dan yabancı uzmanlar getirilerek lağımcı, topçu, humbaracı ocakları teknik sınıf olarak yeniden düzenlendi.
  • Denizciliğe önem verildi, tersaneler onarılarak işler hale getirildi.
  • Yeniçeri ocağını aşamalı olarak kaldırmak istedi.
  • Musikiye önem yerildi.
  • Darü’t Tıbatü’l Amire adlı devlet matbaası kuruldu.

3. Selim‘in idari, askeri ve ekonomik alanda giriştiği bu köklü ıslahatlar devleti yüzde yüz dağılmaktan kurtaramadı. Fakat çağdaşlaşmak amacıyla yapılan bu icraatlar kendinden sonraki devlet yöneticilerine örnek teşkil etmiştir.

1.Abdülhamit Dönemi Islahatları

  • Kapıkulu ocaklarında sayım yapılarak maaşlı asker sayısı belirlenmeye çalışılmıştır.
  • Ulufe alım satımı yasaklanmıştır.
  • Sürat Topçuları Ocağı geliştirilmiştir.
  • Avrupa’dan getirilen subaylar Osmanlı ordusunun eğitiminde görevlendirilmiştir.
  • İstihkam Okulu açılmıştır.
  • Yabancı mallara karşı yerli malının kullanımı teşvik edilmiştir.

{ 2 Comments }

18. Yüzyıl Islahatlarının Osmanlı Toplumu ve Kültürüne Etkileri

18.Yüzyılda Yapılan Islahatların Osmanlı Kültür ve toplum Yapısına Etkisi:

  • Osmanlı Devleti’nin bu yüzyılda Avrupa‘yı daha yakından tanımaya çalışması ve bazı Avrupa merkezlerinde elçilikler açması sonucu, Osmanlı yöneticileri arasında Batı kültürü yayılmıştır.
  • Avrupa’da tahsil gören öğrenciler, Avrupa ile ticaret yapan azınlıklar Batı tarzında modanın yurdumuza girmesine, batı tarzı giyim; ev eşyası, eğlence ve yaşam tarzının ülkemizde yayılmasına neden olmuşlardır.
  • Osmanlı Devleti’nde matbaanın açılması, başka dillerden eserlerin Türkçeye tercüme edilmesi eğitim alanında yapılan yenilikler olmuştur. Yine askeri eğitim alanında da Avrupa tarzında okullar açılmıştır.
  • Osmanlı sanatında da 18. yüzyıldan itibaren Avrupa sanat ve mimarisinin etkisi görülmeye başlamıştır. Özellikle mimari alanda Avrupa’nın etkisi eserlere yansımış, Nuri Osmaniye Külliyesi, Beylerbeyi Camisi, Murat Molla Kütüphaneleri bu tarzda yapılan eserler olmuştur.

{ Add a Comment }

18. Yüzyıl Islahatlarının Genel Özellikleri

18.Yüzyılda Yapılan Islahatların Nitelikleri:

  • Osmanlı Devleti’nin batının gerisinde kaldığı anlaşıldığından, Avrupa örnek alınarak yapılmıştır.
  • Bu dönemde gerilemenin gerçek nedenleri üzerinde durularak çözüm bulma yoluna gidilmiştir.
  • Savaşların yenilgiyle sonuçlanması ve toprak kayıpları nedeniyle ıslahatlar daha çok askeri alanda yapılmıştır.
  • Islahatlar, şahıslara bağlı kalması, halkın desteğinin alınamaması ve çıkarları zedelenen toplum kesimlerinin tepkileri yüzünden süreklilik gösterememiştir.( Padişahlar ve bazı devlet adamları tarafından yürütüldüğünden, halk ıslahatları anlayamamış ve halkın yeterince desteği olmamıştır.)
  • 17.yüzyıl ıslahatlarına göre daha sistemli ve daha geniş kapsamlı yapılmış, fakat Osmanlı Devleti’ni çöküntüden kurtaramamıştır.

{ Add a Comment }

1. Abdülhamit Dönemi Islahatları (1774-1789)

1.Abdülhamit Dönemi Yenilikleri – Maddeler Halinde:

Sadrazam Halil Hamit Paşa ve Kaptan-ı Derya Cezayirli Hasan Paşa bu dönem ıslahatlarının yapılmasında padişaha yardımcı olmuşlardır. I. Abdülhamit Avrupa’dan çağırılan uzman kimselerin Müslüman olması ve Osmanlı kıyafetleri giymesi koşulunu kaldırarak ıslahat hareketlerinin hız kazanmasını sağlamıştır. Bu dönemde,

  • Daha önce açılan ancak bekleneni veremediği için kapatılan Sürat Topçuları Ocağı yeniden açılmış ve genişletilmiştir.

Bu durum bazı Osmanlı ıslahatlarında süreklilik sağlanmaya çalışıldığını gösterir.

  • İstihkam Okulu açılmıştır.
  • Humbaracı ve Lağımcı Ocakları ıslah edilmiştir.
  • Tımar sisteminde düzenleme yapılmıştır.
  • Yeniçeriler disiplin altına alınmış, ulufe alım-satımı yasaklanmıştır.
  • Haliç, Karadeniz ve Ege’de yeni tersaneler açılmış ve modern gemiler yapılmıştır.
  • Yerli malı tüketimi teşvik edilerek Türk üreticiler ve tüccarlar korunmaya çalışılmıştır.

{ Add a Comment }

18 Yüzyıl Rusların Azerbaycan’a Hakim Olması

18 Yüzyıl’da Rusların Azerbaycan’ı Ele Geçirmesi:

Avşar Türklerinden Nadir Şah’ın İran’da m yönetime geçmesi İran’ın yeniden güçlenmesini sağladı. Rusya Azerbaycan topraklarını İran’a bırakmak zorunda kaldı. Azerbaycan hanlıkları Nadir Şah‘ın ölümü (1747) ile ortaya çıkmıştır. Azeri Türkleri Karabağ, Gence, Şeki, Şirvan, Küba, Baku, Taliş, Derbent, Nahçıvan, İrevan, İtisu Hanlıklarını kurarak bağımsız küçük devletler durumuna gelmişlerdir.

Azerbaycan’ın bu şekildeki parçalanmış hali özellikle Kafkasya ve Orta Asya’ya hâkim olmak isteyen Rusya’yı harekete geçirmiştir. (1796) Rus tehdidi altında kalan Azerbaycan Hanlıkları Osmanlı Devleti‘nden yardım istemişlerdir. Osmanlı Devleti Azerbaycan Hanlıklarına yardım etmek istemesine rağmen kendi iç sorunları ile uğraştığından Rusların Azerbaycan’ı işgalini engelleyememiştir. (1833)

Bu olaylar devletlerin dış politikasında şu şekilde gelişmelere yol açmıştır; Osmanlı Devleti ve İran Ruslara karşı yakınlaşma politikasını benimserken İngiltere, Rusların daha da güneylere inerek Hindistan gibi sömürgelerini tehdit etme ihtimaline karşı Osmanlı ve İran’ı Rusya’ya karşı destekleme yoluna gitmiştir.

BİLGİ NOTU: Burada İngiltere’nin tutumu ile ilgili, dış politikalarını şekillendiren bir özelliklerini hatırlamak gerekir: İngiltere Dışişleri Bakanı Palmerstone; “Bizim ebedi düşmanlarımız ve dostlarımız yoktur sadece ebedi ülke çıkarlarımız vardır.” Demiştir.

{ Add a Comment }