Etiket: takvim

Takvim Bilgisi ile İlgili Bilgiler

İnsanlar ilk çağlardan itibaren zamanlarını belirleme ihtiyacı duymuşlardır. Bu yüzden zaman kavramının ortaya çıkışı insanlık tarihi kadar eskidir. İnsanlar zaman kavramını fark edince onu geçmiş zaman, yaşanılan zaman ve gelecek zaman şeklinde düzenlemişlerdir. Bu durum takvimi ortaya çıkarmıştır. Örneğin; Mısırlılar, takvimlerini Nil’in taşma düzenini dikkate alarak üç mevsime bölmüşlerdir;

  • Su baskınları ve Sulanacak toprak mevsimi
  • Bitki ve tahıl ekim mevsimi,
  • Ekin ve hasat mevsimi, şeklinde düzenleme yapmışlardır.

Takvimler 2 türlü düzenlenmiştir;

  • Ay Yılı Esaslı: Ay’ın dünya etrafında 2 defa dönmesi sırasında geçen 354 günlük süre dikkate alınarak düzenlenmiştir.
  • Güneş Yılı Esaslı: Dünyanın güneş etrafında bir defa dönmesi ile oluşan 365 gün 6 saatlik süre dikkate alınarak düzenlenmiştir.

Tarihte takvimi ilk olarak Sümerler kullanmıştır. Sümerlerin düzenlediği takvim Ay Yılı esaslıdır. Mısırlılar ise Güneş Yılı esasına yöre takvim düzenleyen medeniyet olmuşlardır. Tarihte Romalılar, Yunanlılar, Babilliler, Çinliler ve Hintliler takvim yetiştiren ve kullanan diğer medeniyetler olmuşlardır. Her medeniyet bulduğu takvimde, kendi yaşamlarını en çok etkileyen olayı başlangıç yapmıştır. Örneğin; Romalılar, Roma şehrinin kuruluşu olan M Ö. 753 yılını, Müslümanlar Hz. Muhammed’in hicret ettiği 622 yılını başlangıç tarihi olarak kabul etmişlerdir.

Takvim tarih bilimine;

  • Olayların zaman içerisinde incelenmesini kolaylaştırma
  • Olayların akış sırasını ortaya çıkarma gibi kolaylıklar sağlayarak yardımcı olmuştur.

{ Add a Comment }

Tarihte Zaman ve Takvim

Zaman kavramının ortaya çıkışı ve gelişimi insanlık tarihi kadar eskidir. Zamanın birçok tanımı yapılmıştır. Soyut bir kavram olduğu için yapılan tanımlara mutlak doğru denilemez. Zaman bir olayın ve oluşun içinde geçtiği, geçeceği veya geçmekte olduğu süredir. Takvim ise zamanı aylara, yıllara, haftalara ve günlere ayırma yöntemidir.

Takvim: Dünya’nın kendi etrafında bir defa dönmesinde geçen zamana gün; Ay’ın Dünya çevresinde tam bir tur yapması için geçen zamana ay; Dünyanın güneş çevresinde tam bir dolanım yapması için geçen zamana yıl denir. Dünyada takvimler, iki esasa göre hazırlanır. Ay’ın 12 kez Dünya etrafında dönmesi sonucunda oluşan 354 günlük Ay yılı süresine göre Ay takvimi hazırlanır buna hicri takvim adı verilir. Dünya’nın, Güneş etrafında 365 gün 6 saatte bir dönüşünü tamamlayarak oluşan, Güneş yılı süresine göre hazırlanan takvime ise Miladi Takvim adı verilir.

Her iki yıl arasındaki gün farkı 11’dir. Yani AY yılı, Güneş yılına göre 11 gün eksiktir. Diğer bir ifade ile Ay yılında, Güneş yılına göre yılbaşı, her yıl 11 gün daha erken gelir. Tarihte ilk takvimi Sümerliler kullandılar. Sümerliler 360 günden ibaret olan yılı 30 günlük 12 aya böldüler. Mısırlıların kullandıkları takvim ise güneş yılına dayanıyordu. Yıl 365 gün kabul edilmiş ve 12 aya bölünmüştü. İbraniler, M.Ö. 3761 yaratılışı; Yunanlılar M.Ö 776 da ilk Olimpiyatı; Romalılar M.Ö. 753 Roma şehrinin kuruluşunu; Müslümanlar 622 Hz. Muhammed’in Mekkeden, Medineye göçünü takvimlerine başlangıç yaptılar.

{ Add a Comment }

Türklerin Kullandığı Takvimler ve Özellikleri

On iki Hayvanlı Türk Takvimi: Türklerin İslamiyeti kabul etmeden önce kullandıkları güneş yılı esaslı 365 gün 5 saat olarak hesaplanan bir takvimdir. Hun, Göktürk, Uygur gibi Türk devletlerinin yanı sıra Çin, Hint, Tibet ve Moğol toplumları ta-rafından da kullanılan bu takvimde her yıl bir hayvan ismiyle anıl
mıştır. Aylar 1.ay, 2.ay, 3.ay diye adlandırılır.

Hicri Takvim: Hz. Ömer döneminde, Hz. Muhammed’in Mekke’den Medine’ye göçünü başlangıç alarak hazırlanan ay yılı esaslı takvimdir. Türkler bu takvimi İslamiyeti kabul ettikten sonra kullanmaya başlamışlardır. Güneş esaslı takvim ile arasında 10-11 gün fark vardır. Hicri Takvim günümüzde yalnız dini günlerin ve ayların belirlenmesinde kullanılmaktadır.

Celali Takvim: Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah döneminde Iran takvimi esas alınarak hazırlanmıştır. Hicri takvim güneş yılı esaslı takvimlerden on bir gün kısa olduğu için ekonomik alanda bazı sıkıntılar ortaya çıkmış bu nedenle Selçuklular mali alanda kullanılmak üzere bu takvimi yapmışlardır. İran’dan etkilenilerek hazırlanan bu takvim her iki toplum arasındaki mezhep farklılığı nedeniyle uzun süre kullanılmamıştır. Celali Takvim, Babürler zamanında Hindistan’da Takvim-i İlahi adıyla bir süre kullanılmıştır.

Rumi Takvim: Osmanlı Devleti, 17. yüzyılın sonlarına kadar Hicri Takvim’i kullanmış, ancak tıpkı Selçuklular’ın yaptığı gibi ekonomik alandaki sıkıntıları aşmak ve dış ticaret alanında zorluklardan kurtulmak için Bizans takvimini örnek alan güneş yılı esaslı Rumi Takvimi hazırlamıştır. Tanzimat döneminden itibaren her alanda kullanılmaya başlanan bu takvim Miladi Takvim’in kabul edilmesiyle birlikte 1926’dan itibaren mali alan dışında kullanımdan kaldırılmıştır. 1982 yılında yapılan düzenlemelerle Rumi Takvim mali alanda da kullanıl- mamaya başlanmıştır.

Miladi Takvim: Güneş yılı esaslı bu takvimin temeli Mısır uygarlığına kadar dayanmaktadır. Mısırlılar güneş yılı esaslı ilk takvimi yapmış, Roma İmparatoru Julius Caesar (Sezar) ve Papa XIII. Gregorius bu takvimi geliştirerek günümüzdeki şekline kavuşturmuştur. Hz. İsa’nın doğumunu (Milat) başlangıç sayan bu takvim 1 Ocak 1926’dan itibaren Türkiye’de kullanılmaya başlanmıştır.

Miladi takvimde, Milattan (O) önceki tarihler büyüdükçe günümüzden uzaklaşılırken, Milattan sonraki tarihler büyüdükçe günümüze yaklaşılmaktadır. Takvimlerin günümüze kadar ulaşmasında değişik kişi ve toplumların katkıları olmuştur. Türklerin çeşitli takvimler hazırlamaları ve kullanmaları, yeniliklere, kültürel gelişmelere açık olduklarını ve astronomiyle uğraştıklarını gösterir. Türklerin farklı takvimler kullanmalarında coğrafi koşullar, inanç değişiklikleri, ekonomik gereksinimleri gibi faktörler etkili olmuştur.

{ Add a Comment }

Takvimin Ortaya Çıkışı ve Tanımı Kısaca

Olay ve olguların gerçekleştiği süreye zaman denir. İnsan toplulukları, zaman kavramını algılamaya başladıklarından itibaren geçmişi daha iyi anlamak geleceği değerlendirebilmek amacıyla zamanı, günlere, haftalara, aylara ve yıllara bölerek hesaplamış böylelikle takvim denilen zaman çizelgelerini hazırlamışlardır. Takvimler güneşin ve ayın hareketlerine göre düzenlenmiştir. Takvim hazırlayan toplumlar Astronomi alanında gelişmiştir.

Ay Yılı : Ayın dünya etrafında on iki defa dönüşü esas alınarak hesaplanmıştır. 354 günlük zaman dilimidir. Ay yılı esaslı ilk takvim Mezopotamya toplumları tarafından hazırlanmıştır.

Güneş Yılı: Dünyanın güneş çevresinde bir yıllık dönüş süresi olan 365 gün altı saatlik zaman dilimidir. Güneş yılı esaslı ilk takvim Mısırlılar tarafından hazırlanmıştır. Toplumlar kendileri için önemli saydığı gelişmeleri takvim başlangıcı saymıştır. Mısır ve Babil’de her saltanat dönemi, Yahudiler’de yaratılış günü, Yunanlılarda ilk olimpiyatların yapıldığı yıl, Romalılarda Roma’nın kuruluş yılı, Hristiyanlarda Hz. Isa’nın doğumu, Müslümanlar’da Hz. Muhammed’in Mekke’den Medine’ye göçü gibi olaylar takvim başlangıcı sayılmıştır.

{ Add a Comment }